Szczecin i miasta, które go otaczają od lat stanowią jeden organizm połączony siecią wzajemnych relacji. Struktura składająca się z miast i sieci osadniczej wokół Szczecina działa niezależnie od intencji administracji i systemu prawnego. Położenie Szczecina determinuje jego wiodącą rolę w regionie. Czy oznacza to, że jesteśmy metropolią?

Rozwój współczesnego świata koncentruje się w metropoliach – zauważa prof. Dariusz Zarzecki, szef zespołu Ekspercko-Redakcyjnego Aktualizacji Strategii Rozwoju Szczecina. - Są to największe skupiska ludzi, kapitału, wiedzy i możliwości. Szereg dokumentów europejskich (m.in. Strategia Lizbońska, czy Europejska Perspektywa Rozwoju Przestrzennego) zaleca dostosowanie polityki regionalnej do potrzeb tworzących się metropolii. W przyszłości Unia Europejska ma nadal być związkiem polityczno-gospodarczym regionów, jednak z miejscami w sposób szczególny wyróżniającymi się na mapie – obszarami metropolitalnymi (OM).

Obszarem metropolitalnym jest układ przestrzenny składający się z dużego miasta oraz sąsiednich ściśle z nim współpracujących terenów. OM charakteryzuje się wysoką jakością usług, instytucji i wyposażenia materialnego. Powinien także posiadać wysoki potencjał innowacyjności w zakresie technicznym, ekonomicznym, społecznym, politycznym i kulturalnym. Istotną cechą OM jest też konkurencyjność produkcji i wyspecjalizowanych usług – w tym naukowo-badawczych i kulturalnych. Obszar powiązany silnymi wewnętrznymi więzami współpracy gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej jednocześnie posiada intensywne połączenia z innymi metropoliami. Wreszcie OM powinien szczycić się wyjątkowością i specyfiką położenia, nie tylko w skali kraju, ale i międzynarodowej.

- Aktualnie nie ma pewności, które gminy będą tworzyły Szczeciński Obszar Metropolitalny – mówi prof. Zarzecki. – O ostatecznym kształcie zadecyduje porozumienie między przedstawicielami władz oraz społecznościami lokalnymi. Wymaga to wielu kompromisów, jednak rzeczywistość pokazuje, że jesteśmy do nich zdolni. Funkcje metropolitalne są pełnione przez cały obszar, zatem powinny być zlokalizowane w różnych jego częściach, nie tylko w granicach miasta.

Mimo, że Szczecin w niepełnym stopniu spełnia kryteria obszaru metropolitalnego, należy zauważyć, że idea SOM nie jest tematem nowym. Już od 1999 roku nasze miasto jest członkiem Sieci Europejskich Regionów i Obszarów Metropolitalnych. Na przestrzeni lat współpraca Szczecina z gminami ościennymi zacieśnia się i stabilizuje. Powstałe w 2004 roku Samorządowe Stowarzyszenie Współpracy Regionalnej zakłada wspólne planowanie przestrzenne, politykę transportową, gospodarowanie odpadami, ochronę środowiska. Członkami Stowarzyszenia są: Województwo Zachodniopomorskie, Gmina Miasto Szczecin, gminy Dobra, Goleniów, Gryfino, Kobylanka, Kołbaskowo, Police i Stare Czarnowo.

-    Szczeciński Obszar Metropolitalny spełnia wiele europejskich wymogów – konkluduje prof. Dariusz Zarzecki. – Posiadamy sensowną infrastrukturę komunikacyjną i usługową. Nasze zasoby naturalne są nadzwyczajne, zwłaszcza, jeśli weźmie się pod uwagę rozległe obszary otwarte, bioróżnorodność i powierzchnie wodne. W Szczecinie zlokalizowanych jest wiele podmiotów, przedsiębiorstw, instytucji i inicjatyw, które jednoznacznie świadczą o metropolitalnym znaczeniu miasta w regionie. Choć stan prawny obszarów metropolitalnych w Polsce nie jest jeszcze uregulowany, aglomeracja szczecińska jest organizmem, który funkcjonuje już od lat. Dlatego jednym z celów strategicznych szczecina powinno być umacnianie tych więzi.

Ewelina Kowalczyk
Par Excellence PR