Odpowiedź na artykuł red. Grzegorza Dowlasza p.t. „Najładniej brzmią ogólniki”.

Redakcja Kuriera Szczecińskiego od początku prac nad Aktualizacją Strategii Rozwoju Szczecina rzetelnie informuje o projekcie. Chciałbym wyrazić głęboką wdzięczność z tego powodu, choć zamieszczony w magazynowym wydaniu „Kuriera” (26.02.2010 r.) tekst p.t. „Najładniej brzmią ogólniki” pióra red. Grzegorza Dowlasza zmusza mnie do przedstawienia kilku tez polemicznych.

„Prawie” robi różnicę

Na wstępie chciałbym rozbroić pewną minę, na której polegli wszyscy chyba dziennikarze piszący o strategii. Nie jest prawdą, że za zaktualizowaną Strategię Rozwoju Szczecina gmina zapłaci milion złotych.  W projekcie, który wykonuje wyłoniona w drodze przetargu brytyjska firma WYG International, zadanie zatytułowane: Aktualizacja Strategii Rozwoju Szczecina wycenione jest na: 185 tys. zł. Działania zlecone WYG International, to przedsięwzięcie o wiele bardziej złożone. Na zlecenie składa się także przygotowanie Wieloletniego Programu Rozwoju Szczecina oraz wdrażanie opracowanych dokumentów i świadczenie usług doradczych. Całość zadania trwa od czerwca 2009 do czerwca 2011 roku, zatem dwa lata!  Strategia, jako dokument kierunkowy, jest najistotniejszym, ale nie najwyżej wycenionym elementem zlecenia. Zdecydowanie droższym i bardziej czasochłonnym zadaniem jest opracowanie Wieloletniego Programu Rozwoju Szczecina. Całość zleconego przez gminę opracowania kosztuje 740 tys. zł plus podatek Vat.

Dziennikarze - dokonując pewnego skrótu myślowego - podają, że strategia będzie kosztowała prawie milion złotych. Kwota zaokrąglenia wydaje się jednak spora. Suma brutto z podatkiem Vat wszystkich zadań wykonywanych w tym projekcie wyniesie bowiem: 902 800 zł. Do okrągłego miliona brakuje bagatela 97 200 zł.  W wypadku tekstu publicystycznego, a do takiego pretenduje chyba artykuł: „Najładniej brzmią ogólniki”, należałoby się jednak spodziewać zgłębienia podstawowych choćby faktów. W innym wypadku tekst nie będzie wnosił nic poza ogólnikami, a tego jak rozumiem autor nie lubi.

Retoryka ogólników
Niestety retoryka redaktora Dowlasza poza ogólniki nie wykracza, a szkoda. Tekst powiela liczne stereotypy, które można znaleźć na forach dyskusyjnych w internecie. Strategia jest przedstawiona jako oderwane od rzeczywistości, nikomu nie potrzebne działanie. Autor błędnie przywołuje takie inwestycje jak: nowa „Pleciuga”, zaprojektowana filharmonia, czy odnowiona książnica (Książnica Pomorska) na potwierdzenie tezy, że strategia przy ich realizacji nie była potrzebna. Tymczasem wszystkie trzy (choć mają inne formy finansowania), idealnie wpisują się w strategiczne plany miasta i województwa.W wypadku filharmonii można powiedzieć, że przyznanie pieniędzy na jej budowę nie byłoby możliwe bez określenia stosownych celów w strategii województwa i miasta.
Podobnie zresztą, jak środków na odnowienie Książnicy Pomorskiej.

Autor łatwiej pogodziłby się z wydatkiem rzeczonego „miliona”, gdyby w wyniku prac nad Aktualizacją Strategii Rozwoju Miasta przyszło mu płacić mniej za wodę i ścieki, czy za ogrzewanie. Takie postawienie sprawy przez Grzegorza Dowlasza nie tylko trywializuje całe opracowanie, lecz także dowodzi nieznajomości zagadnień związanych z gospodarką komunalną i sprowadza dyskusję na grunt jałowej, populistycznej retoryki.

Wysokość opłat za wodę i ścieki wzrasta w związku z budową przez gminę oczyszczalni ścieków i systemu kanalizacji sanitarnej. Społeczność Szczecina ponosi koszty podjętej przed wieloma laty decyzji o przystąpieniu do programu Poprawy Jakości Wody. W jej konsekwencji wzrastają rachunki, ale dzięki niej gmina otrzymała 186 milionów euro dotacji z UE na projekt o wartości 282 mln euro. Należy przypomnieć, że kary naliczone za odprowadzanie ścieków do środowiska były wysokie i gdyby gmina nie podjęła decyzji o budowie oczyszczalni, rachunki za wodę również by wzrosły i to w ogromnym wymiarze. Na szczęście inwestycja dobiega końca, co oznacza, że Szczecin nie będzie zatruwał wód Dąbia i Odry, a miasto rzeczywiście będzie się mogło rozwijać wykorzystując atrybuty naturalnego położenia. W kwestii opłat za ciepło, są one konsekwencją kiepskiego stanu ciepłociągów (płacimy za straty na przesyle) oraz złożonych relacji między ZEDO a SEC-em. Jakkolwiek napisana strategia - jeśli nie byłaby strategią głównego udziałowca SEC-u, czy też producenta ciepła - nie przeniosłaby się na obniżkę cen.

Po co nam strategia?
Istotą pisania strategii - zwłaszcza na etapie stawiania diagnozy - nie jest odkrywczość, którą postuluje red. Grzegorz Dowlasz. Rzetelnie przeprowadzona analiza zjawisk gospodarczych i społecznych ma dawać obraz faktycznej sytuacji, która stanie się podstawą do określenia słabych i silnych stron miasta. Na ich podstawie będziemy mogli wskazać cele rozwojowe. Diagnoza potwierdza intuicyjne przekonanie mieszkańców co do kondycji miasta, jednak nie to jest kryterium oceny prac. Trudno oczekiwać bowiem, że rozwój 400 tysięcznego miasta będzie planowany będzie w oparciu o intuicyjne przekonania o jego kondycji, a nie o rzeczową wiedzę.

Przygotowana przez zespół ekspercko-redakcyjny diagnoza to efekt pracy kilkunastoosobowego grona specjalistów i licznych konsultacji z przedstawicielami różnych środowisk kształtujących życie społeczne i gospodarcze Szczecina. Blisko 200 stronicowy dokument zawiera więc nie tylko przekrojową wiedzę statystyczną, lecz także udokumentowane, rzeczowe informacje zebrane podczas konsultacji eksperckich. Diagnoza będzie opublikowana po zakończeniu procedury odbioru w magistracie. Obecnie trwają konsultacje eksperckie dotyczące zaproponowanego układu celów rozwoju. W tym miesiącu rozpoczniemy konsultacje społeczne. Przedstawiciele zespołu redakcyjnego spotkają się radami osiedli, studentami i mieszkańcami Szczecina. Po wysłuchaniu ich opinii będziemy ostatecznie formułować kształt zaktualizowanej Strategii Rozwoju Szczecina do 2025 roku. Zapraszam Pana Redaktora do włączenia się na którymkolwiek etapie prac.              

Szymon Dominiak-Górski
redaktor naczelny serwisu
www.strategia-szczecin.pl